ناتوانی در ارایه مدل های مداخله ای جامع و کارا برای ارتقای سلامتی جامعه، چالش کنونی پژوهش ها در این زمینه می باشد. عوامل متعددی سبب ساز این نقیصه می شوند که برخی از آنها را با انجام پژوهش های مشارکتی عمل گرا می توان تا حدی مرتفع نمود. پایگاه تحقیقات جمعیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران عرصه ای برای بومی سازی شیوه های تحقیق مشارکتی و کاربردی کردن نتایج پژوهش های جمعیتی با گام های اجرایی هدفمند می باشد. مراحل عملی سازی راهبرد ارتقای سلامت (با نام رویکرد برنامه ریزی شده به سلامت مردم) شامل جلب مشارکت مردمی، نیاز سنجی سلامتی، اولویت بندی مشکلات، طراحی مداخله های سلامتی و ارزیابی فعالیت های صورت گرفته است. بخش هایی از این رویکرد که عمدتاً مرتبط با نیازسنجی مقوله های مربوط به عوامل موثر و بیماری های غدد و متابولیسم می باشند تاکنون به نتیجه رسیده است. گام بعدی در این حیطه طراحی و اجرای آزمایشی مداخله های مناسب با استفاده از اصول مشارکت و توانمند سازی جامعه می باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

سابقه و هدف: با پذیرفته شدن جلب مشارکت مردم برای تامین و ارتقای سطح سلامت جامعه به عنوان یک برنامه ملی در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ارزشیابی آن همواره مورد پرسش بوده است. از آنجا که در برخی مناطق مثبت بودن این طرح مورد قبول واقع شده است، دستیابی به کارآیی آن در دیگر مناطق ضرورتی منطقی به نظر می رسد؛ زیرا طرح رابطین بهداشتی با مسایل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ارتباطی نزدیک دارد. موفقیت یا عدم موفقیت آن در یک محدوده زمانی و مکانی دلیلی بر تعمیم آن به دیگر مناطق و محدوده های جمعیتی نیست. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر رابطین بهداشتی در میزان آگاهی مادران تحت پوشش عرصه آموزش پزشکی جامعه نگر کرمانشاه صورت گرفت. مواد و روش: تحقیق به روش هم گروهی صورت گرفت. در این مطالعه مادران 49-15 ساله مورد نظرسنجی قرار گرفتند. ابزار گردآوری اطلاعات دو نوع پرسشنامه بود که با استفاده از پرسشنامه اول عوامل جمعیت شناختی بررسی شدند که می توانند مخدوش کننده باشند و در پرسشنامه دوم به سوالاتی مرتبط با آگاهی های بهداشتی عمومی مادر و کودک، تنظیم خانواده، تغذیه صحیح، واکسیناسیون به موقع، پیشگیری از بیماری ها و بهداشت محیط پرداخته شد. مادران در دو گروه مورد بررسی قرار گرفتند: گروه اول، مادرانی که تحت پوشش رابطین بهداشت بودند (100 نفر گروه مورد) و گروه دوم، مادرانی که رابطین بهداشتی به آنها آموزش نداده بودند یا تحت نظر آنها نبودند (100 نفر گروه کنترل) به صورت تصادفی از جامعه تحت پوشش انتخاب شدند. از آماره های توصیفی برای خلاصه سازی اطلاعات و از آزمون های کولموگروف اسمیرنوف، من ویتنی، و توان دوم کای برای تجزیه و تحلیل های آماری استفاده شد.یافته ها: توزیع متغیر های مخدوش کننده مانند سطح سواد مادران و پدران، استفاده از وسایل ارتباط جمعی، شغل مادران و پدران و درآمد ماهیانه خانواده ها در دو گروه با هم اختلاف آماری معناداری نداشتند. میزان آگاهی در دو گروه مورد (90%) با گروه شاهد (27%)  اختلاف آماری معناداری را داشت (p<0.0001). این آگاهی به تفکیک برای سطوح بهداشت مادر و کودک، تنظیم خانواده، تغذیه صحیح، واکسیناسیون به موقع، پیشگیری از بیماری های واگیر و غیرواگیر و بهداشت محیط نیز دارای تفاوت آماری معناداری بود. بحث: رابطین بهداشتی در افزایش آگاهی مردم نقش دارند و می توانند باعث بالا رفتن سطح آگاهی خانواده ها شوند و در افزایش سطح بهداشت جامعه و احتمالا تغییر رفتار بهداشتی موثر باشند. پیشنهاد می گردد که یک  تحقیق تجربی در خصوص چگونگی عملکرد رابطین بهداشتی صورت پذیرد.

زمینه و هدف: هدف اصلی برنامه رابطین بهداشتی، ارتقا آگاهی و دانش آنان با استفاده از یک نظام آموزش فعال و مطلوب و تقویت نمودن مهارتهای آنان می باشد. لزوم برگزاری کلاسهای آموزشی مختلف درباره شیوه های زندگی سالم برای این قشر، در رابطه با تغذیه، تحرک، مقابله با استرس و مهارتهای زندگی ضروری به نظر می رسد تا علاوه بر کسب تواناییها و دانش عمومی، مهارتهای زندگی را نیز بیاموزند و به شیوه ای مناسب به جامعه منتقل نمایند. مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش بهداشت بر ارتقا سطح آگاهی رابطین بهداشت درباره شیوه های زندگی سالم طراحی و اجرا شد.روش تحقیق: در این مطالعه نیمه تجربی، 112 نفر از رابطین بهداشت که با مرکز بهداشتی، درمانی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند همکاری داشتند، مورد مطالعه قرار گرفتند و در کلاسهای آموزشی تغذیه، بهداشت مواد غذایی، تحرک، مقابله با استرس و مهارتهای زندگی شرکت کردند. به منظور ارزشیابی تاثیر آموزش، از پرسشنامه های ساختار یافته برای مقایسه سطح دانش و آگاهی رابطین بهداشت، قبل و پس از آزمون استفاده شد؛ داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمونهای آماری t زوج و Tukey در سطح معنی داری P<0.01 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: میانگین نمره آگاهی در کل مباحث آموزشی، قبل از مداخله 21.01 بود که بعد از مداخله به 27.88 افزایش یافت؛ این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود (P<0.01). بیشترین و کمترین افزایش میزان آگاهی به دنبال مداخله آموزشی به ترتیب مربوط به سطح تحصیلات دانشگاهی و سطح تحصیلات ابتدایی بود؛ اختلاف سطح آگاهی رابطین بهداشت در سطوح مختلف تحصیلات نیز معنی دار بود (P<0.001).نتیجه گیری: مقایسه میانگین نمره آگاهی در رابطه با شیوه های زندگی سالم در قبل و بعد از مداخله نشان داد که آموزش مستمر رابطین بهداشت مثمر ثمر می باشد و لزوم برگزاری کلاسهای مختلف آموزشی جهت رابطین بهداشت بسیار ضروری به نظر می رسد؛ همچنین آموزش دادن توسط رابطین بهداشت با سطح تحصیلات بالاتر، به آنهایی که سطح تحصیلات کمتری دارند، موثر بوده است؛ بنابراین انتخاب رابطین بهداشتی از میان افراد تحصیلکرده، می تواند در امر ارتقا سطح سلامت جامعه موثرتر باشد.

هدف: هدف پژوهش حاضر ارزیابی واکنش و رضایت بیماران روانپزشکی مراکز سلامت روان جامعه نگر از نقش رابط درمان و پی گیری های تلفنی در مدل درمانی مراقبت مشارکتی بود.روش: در این پژوهش توصیفی، از میان 991 بیمار شناسایی شده در مراکز سلامت روان جامعه نگر منطقه 16 تهران، از بهمن 1389 تا فروردین 1391، تعداد 131 نفر به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند و در مورد رضایت از شیوه برخورد و ارائه خدمات رابط درمان مورد بررسی قرار گرفتند. بررسی ها به صورت تلفنی و به وسیله روان شناس انجام شد. تحلیل یافته ها به روش آمار توصیفی انجام شد.یافته ها: از پی گیری های انجام شده، 75.6 درصد آزمودنی ها به تلفن رابط درمان پاسخ دادند و از این افراد 94.6 درصد از تماس های تلفنی و نقش رابط درمان رضایت داشتند.نتیجه گیری: رابط درمان می تواند پذیرش و رضایت بیماران از فرایند درمان را افزایش دهد.